Deze kaart geeft een indruk van de vormverandering van de Waddenzee door de eeuwen heen. De eilanden vormen de resten van een vroeger meer aaneengesloten strandwal die de Waddenzee van de Noordzee scheidde. Als gevolg van erosie en slibafzetting zijn er nieuwe eilanden ontstaan, verdwenen of verplaatst. Door aanslibbing en vervolgens indijking van kwelders is de kust van het vaste land noordwaarts verplaatst.

De zuidkust van Texel is een voorbeeld van de dynamiek van
de kustlijn.

De jonge duinen zijn ontstaan in de jaren 1200 - 1300.
Texel kent een Pleistocene (grond morene)  kern (de Hoge Berg) ontstaan in de derde ijstijd ca 100.000 terug. Het eiland heeft zich rond die kern gevormd. De overige gronden zijn gevormd in het Holoceen vanaf 10.000 jaar geleden tot nu.

Ongeveer 5000 jaar geleden nam de zeespiegelrijzing af waardoor de kustlijn zich stabiliseerde. Ca 3000 jaar geleden begon een nieuwe periode van afbraak van de kust. Nieuwe zeegaten onstonden, veen, klei en zand erodeerden plaatselijk en werden elders weer afgezet als jongere kleien en zanden.

U ziet hier de maximale stroomsnelheden in de geulen onder gemiddelde springtij omstandigheden.  In het algemeen zijn de stroomsnelheden bij de randen en oevers van de geulen lager.

De wadden zijn een winderig gebied. Er staat altijd meer wind dan op het vaste land. Vooral het westelijk waddengebied is dan ook ideaal voor zeilers. Het gebied rond Texel kent de hoogste waarden: gemiddeld windkracht 4. De heersende windrichting is van Zuid tot West.